donderdag 10 mei 2007

Dodelijk ongeval Libanon: 'De remblokken waren compleet weggesleten. Verpulverd, eigenlijk'

Twee maanden geleden, op woensdag 7 maart, raakten vier Belgische blauwhelmen betrokken bij een ongeval met een pantservoertuig van het type Pandur in Kafer Shuba, in Zuid-Libanon. Twee ParaCommando’s, de 47-jarige Adjudant-Majoor Luc Pauwels en de 39-jarige 1e Korporaal-Chef Thierry De Bakker, lieten ter plaatse het leven. Een derde ParaCommando, 1e Korporaal-Chef Rouche Bergen, overleed twee dagen later aan zijn verwondingen. De vierde militair, Onderluitenant Jurgen Vander Straeten, overleefde het ongeval als enige. Hij raakte echter zwaargewond. Bij hem moest onder meer zijn rechterarm tot aan de elleboog worden geamputeerd.

Volgens minister van Defensie André Flahaut reed het voertuig een ravijn in. ‘Het voertuig lag op de bodem van een ravijn, hoe en waarom het van de weg is geraakt, zal verder onderzoek moeten uitmaken’, aldus Flahaut. Wat later komt defensie met de eerste conclusies van het technisch militair onderzoeksteam; ‘Zowel uit het technisch onderzoek als uit de verklaringen van de gewonde militair blijkt dat de remmen van het voertuig wegvielen. […] Daardoor kreeg de Pandur steeds meer snelheid, tot men de controle over het voertuig verloor, met de gekende dramatische gevolgen.’ Toch was er niks mis met de remmen, antwoordt Flahaut op 18 april in de Kamercommissie van Defensie op een vraag van Hilde Vautmans. Ook werd er volgens Flahaut 'geen abnormale slijtage van het remsysteem vastgelegd'.

Humo werpt deze week echter een ander licht op de zaak dan hetgeen Flahaut en de legerleiding ons wil laten geloven. Het weekblad sprak met onder meer één van de speurders die betrokken was bij de onderzoeken rond het ongeval. Wat blijkt? Het voertuig stortte helemaal niet in het ravijn en na controle bleken bijna alle remmen van de negen overige Pandurs in Libanon zo goed als weggesleten te zijn. Daarbovenop komt het merkwaardige feit dat enkel en alleen de Belgische variant van de Pandur níet is uitgerust met een remverklikker, een lampje dat moet gaan branden wanneer de remblokken bijna versleten zijn. Die zou volgens Steyr-Puch, de leverancier van de onderdelen, normaal wel aanwezig moeten zijn op de Pandur. Het Waalse bedrijf CMI kreeg destijds een compensatiecontract om de onderdelen van de Pandur te mogen monteren. Kwestie dat de Belgische industrie ook een graantje kon meepikken. Humo stelt zich de vraag of er destijds bij CMI iets fout liep en dit cruciaal elektronisch snufje mogelijk over het hoofd werd gezien.

Op basis van de verklaringen van de speurder volgt een schets van hetgeen die dag zou zijn gebeurd.

De blauwhelmen voerden die woensdag in de regio Kfar Chuba een verkenningsopdracht uit om de radioverbindingen te testen. 1CC Rouche Bergen was de chauffeur van de Pandur, de andere drie militairen stonden, rechtop tot hun middel, in de uitkijkpost van het voertuig. De Pandur kwam van de bewuste helling af en maakte teveel vaart. De bestuurder heeft daarop proberen te remmen maar dit lukte niet omdat de remblokken volledig waren weggesleten.

Rouche Bergen heeft toen nog alarm geroepen maar het ging allemaal zo snel dat de drie anderen niet bijtijds beschutting konden zoeken binnenin de Pandur. In een ultieme reflex trachtte Rouche het voertuig te stoppen door de Pandur aan de linkerzijde van de weg op een rots te parkeren. Het was dat, of met het 13 ton wegende gevaarte het ravijn induiken. Het voertuig is zo hard tegen de rots aangeknald dat het terugkatapulteerde, op z’n zij kantelde en vervolgens vlak bij het ravijn tot stilstand kwam. Een van de para’s is meer dan tien meter verder tussen de rotsen teruggevonden.

‘De remblokken waren compleet weggesleten. Verpulverd, eigenlijk. Er schoot bijna niks van over. Ik snap echt niet hoe men (defensie, red.) kan suggereren dat er geen slijtage is vastgesteld aan die remmen, dat die gasten het terrein niet kenden of een fout manoeuvre uitvoerden. De bestuurder heeft juist heel professioneel gereageerd, maar hij had geen schijn van kans. Zo’n pantserwagen weegt 13 ton’ aldus de speurder tegenover Humo.